In tegenstelling tot mijn andere reizen voel ik me nu verassend meer onzeker om naar Bangladesh te vertrekken.
Normaal bezorgt het reizen me een gevoel van avontuur en de wetenschap dat al mijn zintuigen geprikkeld zullen worden door nieuwe ervaringen en onbekende ontmoetingen.
Het verschil is dat ik me nu geëngageerd heb om vrijwilligerswerk te doen bij het Dhaka Project.
Normaal ben ik zo vrij als een vogel vanaf dat ik het vliegtuig uitstap, het gedacht dat het ditmaal anders is jaagt me al de stuipen op het lijf.
Ik heb geen enkele ervaring met wat ik nu ga doen.
Hoe zal ik het er van af brengen?
Wat zal men van mij verwachten?
De laatste dagen voor mijn vertrek sla ik verschillende keren mea culpa. Wat doe ik mezelf weer aan. Kan ik nu niet eens normaal doen vraag ik mezelf luidop af!
Leerlingen van het Dhaka ProjectGawair is waar ik moet zijn. Een sloppenwijk vlakbij de luchthaven.
Meteen nadat ik de deuren van het luchthavengebouw uit mijn handen laat glijden bots ik op een menigte hangend aan de afrastering. Dit tafereel aanschouwend besef ik ogenblikkelijk dat ik terug ben in de chaos van Bangladesh.
Als enige bideshi (buitenlander) wachtend op vervoer trotseer ik alle vragende, verlangende blikken van de talloze zwerfkinderen, gehandicapte bedelaars en middenklasse families. Op dat moment ben ik het meest bereikbare bewijs van hun droom op een betere toekomst.
Het enige wat ze effectief vragen is “undesh” (uw land). “Belgium” antwoord ik verveelt.
Brazil aapt een man me vragend na.
In feite moet je Belzi-jum zeggen maar ik trek het me niet aan.
One dollar please, one dollar please,… enkele vingers betasten mijn arm. In het Bangla maak ik ze duidelijk dat ze moet oprotten en zachtjes duw ik de dikke vrouw weg.
Jij bent te vet om echt arm te zijn, waarschijnlijk heeft ze een vrijgeleide gekregen van de bewakers voor een deel van de buit.
In een voertuig ooit de naam auto waardig botsen we toeterend over een weg in een werkelijk lamentabele toestand.
Gawair Main road is in zijn terminale fase belandt, vrees ik. De enkele meters ongeschonden asfalt verstoren het helse ritme. Riolen zijn gebarsten of verstropt wat een penetrerende urine geur over de straat verspreidt.
De laatste moessonbuien zorgen voor een lekkere vettige brij van slijk en afvalresten die mijn tenen en sandalen een overbodige massage bezorgen.
De eerste dagen vraag ik me constant af of ik hier wel een volledig jaar ga kunnen leven.
Jezus, waar ben ik terecht gekomen! Geen luxe, geen schoonheid, geen hygiëne, geen privacy, constant lawaai.
Gelukkig zijn er andere punten die je opmerkt eens je aangepast bent aan de omgeving.
De sfeer is hier erg ontspannen. Arm en rijk wonen blijkbaar moeiteloos samen doch strikt gescheiden. De omgang met elkaar is gestoeld op kameraadschap. Mensen hangen heel de dag samen, keuvelend over een glaasje melkthee.
Als buitenlander word je zonder aarzelen geaccepteerd al zal je altijd wel anders blijven enkel en alleen al omwille van je huidskleur.
Een zicht op de leefomstandigheden in Gawair
Perre Bhagan, het bruisende hart van de sloppenVooraf had ik afgesproken dat ik me ging bezig houden met meer praktische zaken zoals toiletten bouwen of bomen aanplanten. Lesgeven is niet mijn ding dacht ik.
Ik kwam al snel te weten dat de praktische zaken momenteel niet de hoogste prioriteit hebben.
Tijdens onze prospectie ronde in de sloppen leerde ik dat de behoefte naar meer hygiënische toiletten welkom was maar dat de mensen er niet van wakker liggen.
Wat het mij wel ongewild opleverde is een uitgebreide kennis over de Bengaalse WC cultuur.
Als je een WC bouwt met je ook iemand in dienst nemen om het toilet te onderhouden. Men zal het zelf nooit reinigen. De mensen rekenen trouwens ook op de jaarlijkse moesson om alle overbodige uitwerpselen weg te spoelen.
Daar was ik dan. Een jetlag in mijn lijf en de wetenschap dat ik geen praktische dingen zal verwezenlijken.
Wat doe ik hier twijfelde ik.
Uiteindelijk ging ik ermee akkoord om het lesgeven eens te proberen.
De eerste dagen was ik samen met andere leerkrachten wat me opweg heeft geholpen.
Mahmuda, de coördinatrice gaf me wat Bangla vocabulaire waarmee ik de nodige aandacht zou kunnen trekken.
Omdat er een tekort is aan leerkrachten was ik al snel alleen aan het lesgeven.Wiskunde, Engels, wetenschappen en computerklas stonden op mijn lijst.
Klas II-EIk werd klastitularis van klas 2-E. Dit houdt in dat je de afwezigheden noteert, wie van de kinderen ziek is en welke kinderen lunch krijgen.
In het begin vond ik het vreemd dat slechts enkele van de leerlingen een warme lunch krijgen. De anderen kregen brood en een banaan hetzelfde als het ontbijt.
Veranderingen zijn onderweg is mij verteld.
Mijn wenkbrauwen fronsten wel meerdere malen de eerste dagen.
De school is een “English medium school”. Dit houdt in dat alle lessen in het Engels worden gegeven. In het tweede leerjaar was er geen enkel Engels tekstboek aanwezig. Leer ze gelijk wat antwoordde men.
Als school met je toch proberen een curriculum te volgen, opperde ik.
Klas III-B, de klas waar ik het meeste apenstreken te verwerken kreeg.Eens je in een routine zit met steeds dezelfde klassen weten de leerlingen wat ze van je kunnen verwachten en wat je zelf van de leerlingen kunt verwachten.
In het begin moest ik ontzettend veel energie steken in discipline en structuur.
Ze praten, gingen en deden zoals ze zelf wenste. Dit was erg verstorend voor mij maar ook voor de andere leerlingen.
Dit zijn kinderen die worden opgevoed zonder beperkingen zoals : dat is gevaarlijk, gedraag je, doe dat niet, kijk uit, jij kan dat niet,...
Het gevolg is dat je ze strak in het gelid moet houden. Roepen en straffen om ze tot de orde te brengen is niet abnormaal.
Maar dit heeft ook positieve gevolgen. Deze kinderen zijn erg spontaan en een verademing om mee te werken.
Klas IV-A
Een van mijn eerste klassen alleen ging ik naar een meisje achter in de klas. Ze lag met haar hoofd op tafel te niksen. Net als een specht een boom bewerkt gebruikte ik mijn bordveger op haar tafel om haar er op attent te maken dat ze de les moest volgen.
Ze begon te wenen. Een andere leerkracht was nodig om haar te troosten en om uit te leggen wat de bedoeling was. Bij het einde van de les wierp ze een boze blik in mijn richting maar sindsdien werkte ze altijd mee.
Pas later besefte ik wat een enorme verschijning ik geweest moet zijn de eerste dagen.
Binnen dezelfde klas is er een grote verscheidenheid aan studenten. Gaande van erg slim tot luie en zelfs te domme leerlingen.
In het begin moest ik ontzettend veel energie steken in discipline en structuur.
Ze praten, gingen en deden zoals ze zelf wenste. Dit was erg verstorend voor mij maar ook voor de andere leerlingen.
Dit zijn kinderen die worden opgevoed zonder beperkingen zoals : dat is gevaarlijk, gedraag je, doe dat niet, kijk uit, jij kan dat niet,...
Het gevolg is dat je ze strak in het gelid moet houden. Roepen en straffen om ze tot de orde te brengen is niet abnormaal.
Maar dit heeft ook positieve gevolgen. Deze kinderen zijn erg spontaan en een verademing om mee te werken.
Klas IV-AEen van mijn eerste klassen alleen ging ik naar een meisje achter in de klas. Ze lag met haar hoofd op tafel te niksen. Net als een specht een boom bewerkt gebruikte ik mijn bordveger op haar tafel om haar er op attent te maken dat ze de les moest volgen.
Ze begon te wenen. Een andere leerkracht was nodig om haar te troosten en om uit te leggen wat de bedoeling was. Bij het einde van de les wierp ze een boze blik in mijn richting maar sindsdien werkte ze altijd mee.
Pas later besefte ik wat een enorme verschijning ik geweest moet zijn de eerste dagen.
Binnen dezelfde klas is er een grote verscheidenheid aan studenten. Gaande van erg slim tot luie en zelfs te domme leerlingen.
Voor mij was het belangrijk om elke leerling te betrekken. Het gemakkelijkste is om met de slimste en rapste leerlingen alle leerstof er door te jagen.
Dit was nieuw voor de meeste leerlingen omdat ik de beste niet altijd liet lezen of antwoorden.
Ik vertelde hen waarom, want hun gezichten konden de teleurstelling nauwelijks onderdrukken.
Aan de zwakkeren maakte ik ook duidelijk waarom zij moesten antwoorden en dat het verkeerd was dat ik hen dan zou helpen.
Demonstreren dat ze hier waren om te leren en niet om alles al te kennen.
Ik gebruikte simpele dagdagelijkse voorbeelden om hen duidelijk te maken waarom wiskunde belangrijk is. Bijvoorbeeld eten kopen op de markt of weten wanneer iemand je wil bedriegen,...
De betere studenten hielpen hen aan het bord in het Bangla om delingen te doen.
Zo kom je al vlug te weten dat er leerlingen zijn die grote moeilijkheden hebben met simpele optelsommen en alles wat daar het vervolg op is.
Na verloop van tijd begonnen de zwakkere studenten open te bloeien, ze begonnen zich te tonen in plaats van zich achterin te verbergen.
De zwakkere leerlingen hebben nog veel inhaalwerk voor de boeg maar extra lessen zou hen al een stap verder in de goede richting brengen.
Bij het toezicht houden tijdens testen merkte ik dat veel leerlingen op de bank naast hen keken.
Je houdt je zelf voor de gek niet mij of andere leerkrachten! Sommige leerlingen verstonden dit, andere staarden in het luchtledige en de meesten glimlachte en deden verder zoals voordien.
Klas VIZoals ik eerder al aanhaalde zijn deze kinderen erg spontaan.
Hoe meer ik met ze werkte, hoe meer ik door hun natuurlijke manier van doen gebiologeerd werd.
Ze lijken nooit zorgen te hebben en ze vergeten onmiddellijk als je ze straft of tot de orde roept.
Zij twijfelen niet in hun handelen tegenover elkaar of jou als buitenlander.
Hoe is het mogelijk vroeg ik me wel eens af.
Op een dag in klas II-E verhief ik mijn stem tot Masadul dat hij moest zwijgen of dat hij anders zijn verhaal vooraan in de klas mocht doen.
OK maar mag ik het in Bangla doen, antwoordde hij.
De volgende 10 minuten vertelde hij zijn verhaal met een grote glimlach op zijn gezicht. De anderen luisterden met open mond en een gefixeerde blik. Soms ontsnapte er een massaal gelach wat snel uitstierf, gevolgd door aandachtig geluister.
In klas VI was er Al-Amin die voor de hele klas met een zalige stem zong. In klas V was er Sumon die zijn hele repertoire bracht terwijl wij moesten wachten op ons middag eten geschonken door Emirates Airlines.
Maar niet alle klassen waren rozengeur en maneschijn. In 1 klas botste ik op ontzettend veel onwil.
Ik moest hen Engels leren maar hun kennis van het Engels was echter miserabel. Hun gedrag was beneden alle peil, zonder enig respect.
Enkel brullen, straffen en op tafel kloppen leidde tot enige medewerking, Ik spreek hier over 10 tot 12 jarigen.
Zij zullen gedacht hebben dat het men een buitenlander als leerkracht partytime was.
Ik was gekweld en vroeg me af waarom hun gedrag zo anders was dan andere klassen.
Men vertelde me dat het kinderen zijn van criminelen en dat zij thuis geen enkel voorbeeld hebben. Dat was geen excuus steigerde ik.
Op een dag maakte ik hen duidelijk dat ik daar was omdat ik geloofde dat zij een betere toekomst konden hebben. Ik moet hier niet zijn. Ik kan evengoed met mijn gat op het strand gaan liggen. Het enige wat ik wil is dat jullie proberen om je als menselijke wezens gedragen.
Een andere leerkracht stamelde om dit in het Bangla te vertalen maar ik stond er op.
De boodschap was overgekomen want iedereen was de rest van het uur stil en na de les werd ik door alle leerlingen omhelsd en ze boden hun excuses aan.
Je denkt dan dat ze iets geleerd hebben. Maar mijn boodschap was maar een uur blijven plakken en de volgende dag was het weer chaos.
Misschien was het om hun gebrek aan kennis te verbergen. Het koste me veel moeite om mijn autoriteit te doen gelden maar het lukte.
Soms moest ik mezelf forceren niet te lachen met hun briljante imitatie van mezelf.
Eens ze begonnen een poging tot medewerking te doen wilden ze allemaal zo goed zijn als de ander.
Alhoewel het een moeilijke klas bleef tot op het eind houd ik er mooie herinneringen aan over. Zo jong, Zahirul, Ranju, Yasin en Rasel en al zo een macho gedrag. Zelfs de meisjes hadden uitgesproken karakters.
Hoe meer ik met ze werkte, hoe meer ik door hun natuurlijke manier van doen gebiologeerd werd.
Ze lijken nooit zorgen te hebben en ze vergeten onmiddellijk als je ze straft of tot de orde roept.
Zij twijfelen niet in hun handelen tegenover elkaar of jou als buitenlander.
Hoe is het mogelijk vroeg ik me wel eens af.
Op een dag in klas II-E verhief ik mijn stem tot Masadul dat hij moest zwijgen of dat hij anders zijn verhaal vooraan in de klas mocht doen.
OK maar mag ik het in Bangla doen, antwoordde hij.
De volgende 10 minuten vertelde hij zijn verhaal met een grote glimlach op zijn gezicht. De anderen luisterden met open mond en een gefixeerde blik. Soms ontsnapte er een massaal gelach wat snel uitstierf, gevolgd door aandachtig geluister.
In klas VI was er Al-Amin die voor de hele klas met een zalige stem zong. In klas V was er Sumon die zijn hele repertoire bracht terwijl wij moesten wachten op ons middag eten geschonken door Emirates Airlines.
Maar niet alle klassen waren rozengeur en maneschijn. In 1 klas botste ik op ontzettend veel onwil.
Ik moest hen Engels leren maar hun kennis van het Engels was echter miserabel. Hun gedrag was beneden alle peil, zonder enig respect.
Enkel brullen, straffen en op tafel kloppen leidde tot enige medewerking, Ik spreek hier over 10 tot 12 jarigen.
Zij zullen gedacht hebben dat het men een buitenlander als leerkracht partytime was.
Ik was gekweld en vroeg me af waarom hun gedrag zo anders was dan andere klassen.
Men vertelde me dat het kinderen zijn van criminelen en dat zij thuis geen enkel voorbeeld hebben. Dat was geen excuus steigerde ik.
Op een dag maakte ik hen duidelijk dat ik daar was omdat ik geloofde dat zij een betere toekomst konden hebben. Ik moet hier niet zijn. Ik kan evengoed met mijn gat op het strand gaan liggen. Het enige wat ik wil is dat jullie proberen om je als menselijke wezens gedragen.
Een andere leerkracht stamelde om dit in het Bangla te vertalen maar ik stond er op.
De boodschap was overgekomen want iedereen was de rest van het uur stil en na de les werd ik door alle leerlingen omhelsd en ze boden hun excuses aan.
Je denkt dan dat ze iets geleerd hebben. Maar mijn boodschap was maar een uur blijven plakken en de volgende dag was het weer chaos.
Misschien was het om hun gebrek aan kennis te verbergen. Het koste me veel moeite om mijn autoriteit te doen gelden maar het lukte.
Soms moest ik mezelf forceren niet te lachen met hun briljante imitatie van mezelf.
Eens ze begonnen een poging tot medewerking te doen wilden ze allemaal zo goed zijn als de ander.
Alhoewel het een moeilijke klas bleef tot op het eind houd ik er mooie herinneringen aan over. Zo jong, Zahirul, Ranju, Yasin en Rasel en al zo een macho gedrag. Zelfs de meisjes hadden uitgesproken karakters.
Regelmatig werd er een workshop met de leerkrachten georganiseerd. De bedoeling was hun gebruik van Engels aan te scherpen.
Een onderwerp uit de actualiteit of een beroemde persoon fungeerde als discussie onderwerp. Ik trad op als moderator soms al wat vlotter dan anders.
Dit werd me aangeleerd door Chrysa een Amerikaanse vrijwilligster die te snel terug naar huis moest.
Op den duur kreeg ik dan van die gasten die zich begonnen uit te sloven met hun intellect en hun Engels.
Andere waren daar heimelijk mee aan het lachen. Ik zat vooraan tegenover hun en zag natuurlijk alles.
Belangrijk was dat ik me niet liet meeslepen in een slappe lach. Maar ik kon wel subtiel het jolijt van de anderen sturen door extra vragen te stellen of door bot te zeggen dat men fout zat.
De tijd gespendeerd aan deze workshops was goed en af en toe erg levendig.
Een probleem in de school is de regelmatige afwezigheid van de leerlingen.
Voor de lange afwezigheden word er een soms een raadpleging georganiseerd.
Men gaat dan met de leerling en hun ouders praten.
Voor mij was dit een bijzondere ervaring. Op deze manier krijg je toegang tot het familieleven van zo'n gezin.
De belangrijkste reden voor langdurige afwezigheid is economisch. Zeker nu de inflatie net als bij ons alles duurder maakt.
Hier is dat het verschil tussen eten of geen eten.
Zo was er een 12 jarige jongen die bij een kippenslachter moest gaan werken. Zijn loon was 1500 taka (15 euro) per maand en middag eten op zijn werk. Op mijn vraag of hij dit graag deed antwoordde hij schuchter nee. Dit zijn werkdagen van meer dan 12 uur en 6 dagen op 7.
Een meisje verkoos te gaan werken in een textielfabriek boven het naar school gaan. 800 taka beginnersloon aan 12 uur per dag en ook 6 dagen per week.
In de grote economische zones rondom Dhaka werkt inderdaad geen minderjarige. Maar in de massa kleinere bedrijven en in het dagdagelijkse leven is kinderarbeid dood normaal.
Dan heb je desinteresse voor de school door de kinderen en/of ouders.
Kinderen die niet naar school gaan zonder dat de ouders dit weten.
Zo leer je dat de omgeving niet echt stimuleert om naar school te gaan of om zelfs maar thuis te leren. Ouders hebben zelf meestal nooit gestudeerd en deze mensen denken niet op de lange termijn.
Bijna zonder uitzondering leven alle gezinnen op enkele vierkante meter met grote gezinnen onder hetzelfde dak.
Onderweg botste we op een jongen met een bochel. Iedereen maakte mij duidelijk dat die jongen een misvorming had alsof ik dat zelf niet kon zien. Zoals wij gewoon zijn in Vlaanderen hebben we het wel gezien, maar zeggen we er niets van. Toch niet openlijk.
Ik negeerde hun aansporingen op mijn reactie. Die mensen geven natuurlijk niet af en die kerel met de bochel stoorde er zich niet aan. Hij wilde zich profileren.
In zijn bijzijn werden er allerlei beledigingen uitgesproken en was er veel leedvermaak. Kijk, kijk, zie daar, bleven ze maar zeggen.
Uiteindelijk met een zucht vol irritatie zeg ik: JA,JA, ik heb het gezien en in België hebben we dat ook. Alles was weer zoals voorheen en het kereltje verdween.
Tussen de sloppen stootte we op een doofstom kind. Door mijn aanwezigheid daar vond een kerel dat het tijd was het kind te treiteren. Het kind liet zich niet doen en begon die man af te rossen. Mijn mond viel open en iedereen was aan het lachen met de scene.
Plots voelde ik een hand op mijn geldbeugel. Taka Taka (geld) versta ik tussen de klanken die het doofstomme kind produceert. Hoe is dat mogelijk, niemand weet dat ik daar geld heb zitten. Alle toeschouwers weer opgewonden.
Een onderwerp uit de actualiteit of een beroemde persoon fungeerde als discussie onderwerp. Ik trad op als moderator soms al wat vlotter dan anders.
Dit werd me aangeleerd door Chrysa een Amerikaanse vrijwilligster die te snel terug naar huis moest.
Op den duur kreeg ik dan van die gasten die zich begonnen uit te sloven met hun intellect en hun Engels.
Andere waren daar heimelijk mee aan het lachen. Ik zat vooraan tegenover hun en zag natuurlijk alles.
Belangrijk was dat ik me niet liet meeslepen in een slappe lach. Maar ik kon wel subtiel het jolijt van de anderen sturen door extra vragen te stellen of door bot te zeggen dat men fout zat.
De tijd gespendeerd aan deze workshops was goed en af en toe erg levendig.
Een probleem in de school is de regelmatige afwezigheid van de leerlingen.
Voor de lange afwezigheden word er een soms een raadpleging georganiseerd.
Men gaat dan met de leerling en hun ouders praten.
Voor mij was dit een bijzondere ervaring. Op deze manier krijg je toegang tot het familieleven van zo'n gezin.
De belangrijkste reden voor langdurige afwezigheid is economisch. Zeker nu de inflatie net als bij ons alles duurder maakt.
Hier is dat het verschil tussen eten of geen eten.
Zo was er een 12 jarige jongen die bij een kippenslachter moest gaan werken. Zijn loon was 1500 taka (15 euro) per maand en middag eten op zijn werk. Op mijn vraag of hij dit graag deed antwoordde hij schuchter nee. Dit zijn werkdagen van meer dan 12 uur en 6 dagen op 7.
Een meisje verkoos te gaan werken in een textielfabriek boven het naar school gaan. 800 taka beginnersloon aan 12 uur per dag en ook 6 dagen per week.
In de grote economische zones rondom Dhaka werkt inderdaad geen minderjarige. Maar in de massa kleinere bedrijven en in het dagdagelijkse leven is kinderarbeid dood normaal.
Dan heb je desinteresse voor de school door de kinderen en/of ouders.
Kinderen die niet naar school gaan zonder dat de ouders dit weten.
Zo leer je dat de omgeving niet echt stimuleert om naar school te gaan of om zelfs maar thuis te leren. Ouders hebben zelf meestal nooit gestudeerd en deze mensen denken niet op de lange termijn.
Bijna zonder uitzondering leven alle gezinnen op enkele vierkante meter met grote gezinnen onder hetzelfde dak.
Onderweg botste we op een jongen met een bochel. Iedereen maakte mij duidelijk dat die jongen een misvorming had alsof ik dat zelf niet kon zien. Zoals wij gewoon zijn in Vlaanderen hebben we het wel gezien, maar zeggen we er niets van. Toch niet openlijk.
Ik negeerde hun aansporingen op mijn reactie. Die mensen geven natuurlijk niet af en die kerel met de bochel stoorde er zich niet aan. Hij wilde zich profileren.
In zijn bijzijn werden er allerlei beledigingen uitgesproken en was er veel leedvermaak. Kijk, kijk, zie daar, bleven ze maar zeggen.
Uiteindelijk met een zucht vol irritatie zeg ik: JA,JA, ik heb het gezien en in België hebben we dat ook. Alles was weer zoals voorheen en het kereltje verdween.
Tussen de sloppen stootte we op een doofstom kind. Door mijn aanwezigheid daar vond een kerel dat het tijd was het kind te treiteren. Het kind liet zich niet doen en begon die man af te rossen. Mijn mond viel open en iedereen was aan het lachen met de scene.
Plots voelde ik een hand op mijn geldbeugel. Taka Taka (geld) versta ik tussen de klanken die het doofstomme kind produceert. Hoe is dat mogelijk, niemand weet dat ik daar geld heb zitten. Alle toeschouwers weer opgewonden.
Als je nu denkt ocharme deze mensen vergis je je. Dit zijn ondanks alles gelukkige mensen. Zij zijn vrij van zorgen erg gastvrij, open en eerlijk.
Ik zeg niet dat ze niet stelen of hun voordeel proberen te halen.
Ik heb veel van mijn vrije tijd doorgebracht met deze mensen en kan hier in principe een apart verslag van schrijven.
Na de lessen werd er nog een cursus Engels georganiseerd voor volwassenen.
De leeftijd varieerde van 20 tot 53 jaar.
Dit zijn mannen en vrouwen die voor het project werken of mensen uit de omgeving die nog iets willen bijleren.
Het was een speciale belevenis. Vooral de vlijt van de oudere studenten was vertederend. Hoewel enkelen soms zaten te knikkebollen na een zware dagtaak.
Als oefening moesten zij hun favoriete herinnering vertellen. Op het einde van de les vertelde ik dan een korte herinnering van mij. Ik moest traag vertellen zodat zij me beter zouden kunnen begrijpen.
Erg nerveus in simpel Bengaals Engels werden er ongelooflijke verhalen vertelt.
Eén man vertelde over zijn droom om als kind ooit met de trein te mogen reizen.
Daar was dan die dag, hij was 9 jaar, dat hij met de trein mocht vertrekken.
Wat een korte rit heen en terug moet zijn werd een belevenis van 3 dagen op een lokale trein zonder eten. Wat precies verkeerd liep was onduidelijk maar hij miste telkens het station. Totaal in paniek verstopte hij zich onder een zetel. Een treinconducteur vond hem en gelukkig strafte hij hem niet maar hielp hem afstappen aan het juiste station.
Donderdag en vrijdag waren mijn vrije dagen. Op donderdag trok ik er op uit met de fiets.
Het landschap kort bij Dhaka was erg gevarieerd. Een massa textielfabrieken die ongezuiverd afvalwater lozen in de akkers rondom.
Een stroom blauw afvalwater is kilometers ver te volgen tot bij de fabriek. Hier hangt een verroest bord met de melding dat er een waterzuiveringplant in aanbouw is.
Alle menselijke activiteiten gaan gewoon door rond deze afvalstroom alsof er niets aan de hand is. Akkers worden verbouwd mensen leven haast in de smurrie.
Dieper in het platteland ben je getuige van idyllische taferelen omringt door prachtige bomen en struiken. Het enige geluid dat je hoort is dat van vogels en in de verte een motor van een irrigatiepomp.
Het pad verdwijnt en ik wandel met de fiets in de hand verder, ploeter af en op de rivierberm waad door ondiep water. Praat met verbouwereerde mensen die me bekijken alsof ik een ruimtewezen ben.
Een bootje brengt me naar het vervolg van de weg. We drijven langs de overblijfselen van wat ooit een brug in aanbouw was. Volgens de regels van de kunst trekken vrouwen hun sari over het hoofd als ik ze benader.
Hangjongeren komen stoer hun Engels testen of beginnen zenuwachtig te lachen.
Mensen zijn hun erf aan het reinigen, de reuk van eten stimuleert mij eetlust. Verlangend kijk ik rond of er iets te eten valt.
Het uitstapje verandert echter in een lijdensweg. De zon straalt meedogenloos haar laatste zomerhitte op me af. Liters vocht werk ik naar binnen maar deze vinden hun weg snel terug naar buiten. Ik lijk wel lek en de weg terug is nog ver.
Alle schaduw is nu welkom en ik vervloek het feit dat ik mijn pet vergeten ben.
Ik probeer positief te blijven maar mijn lichaam dat met mijn hoofd op kop meer dan vuurrood is, spreekt boekdelen.
Eens terug in Gawair kijken de mensen bezorgt. Een witte buitenlander vindt men al een curiosum maar een rode buitenlander dat is buiten categorie.
De volgende dag kreeg ik verontruste vragen en leedvermaak te verwerken.
Jij was gisteren rood, vertel!
Je denkt dan dat zal hij nooit meer doen maar de volgende week was ik weer mijn pet vergeten. Gelukkig was ik al beter aangepast en was de zon wat vriendelijker. Als aandenken was er toch een milde zonnesteek die mij enkele dagen vergezelde en me er aan deed herinneren in het vervolg toch wat beter bij de les te blijven.
Naast het Dhaka Project bracht ik ook wat tijd door bij de volgende organisatie : “Nari o Shisu Kallyan foundation”. (Vrouw en kinderwelzijn)
Deze organisatie houdt zich bezig met verdrukte vrouwen en kinderen die meestal als huisslaven werken.
In de eerste plaats help ik bij het aanleren van Engels.
Dit project bevindt zich in Nawbabganj diep in de oude binnenstad.
Van 4 tot 5 in de namiddag word er les gegeven 3 dagen per week.
Het kost me één uur heen en 2,5 uur terug in de avondspits. Uiteindelijk gebruik ik maar een kwartier van dat uur om les te geven.
De heenrit is meestal rechtstaand. Als je dan kan inbeelden hoe verschrikkelijk het verkeer is. Een uur balanceren opeengepakt tussen andere mensen waar ik met kop en schouders bovenuit steek.
Ik heb me wel eens afgevraagd wat het nut is.
Maar eens ik de poort naar het binnenhof opende wist ik weer waarom ik die moeilijke reis telkens weer ondernam.
Toch was zich hier onderhuids een cultuurschok aan het ontwikkelen. De Bengaalse cultuur blinkt uit in gastvrijheid. Als gast wordt je in de watten gelegd en alles wordt voor je betaald. De acceptatie van deze gastvrijheid wordt aanzien als blijk van respect.
Maar er zijn grenzen zowel fysiek als mentaal.
Telkens ik te gast was werd ik overladen met eten, drank en zoetigheid. Bij mijn eerste bezoek had ik beleefd maar onder lichte dwang wat gegeten en gedronken.
Tijdens de weg terug was ik gedurende de ganse rit misselijk met een opgeblazen gevoel in mijn buik. Opgewonden door deze lichamelijke ongemakken dacht ik “dit is de laatste keer geweest, die vettige vreet”.
Meteen had ik hen ook duidelijk gemaakt dat ze die moeite voor mij niet moesten doen.
Ik voelde onmiddellijk dat men mijn woorden niet geloofde, dat ik dit zei uit beleefdheid.
Daarom maakte ik duidelijk dat ik om 13.30h mijn lunch eet in het Dhaka Project. Dat ik daarom 3 uur later geen honger heb en dat ik de afspraken bij het Dhaka Project niet wens te veranderen.
Week na week werden mijn woorden genegeerd en ik werd telkens meer en meer ongeduldig.
Hint na hint vuurde ik af maar ondertussen heb ik geleerd dat subtiele en grove hints in Bangladesh ongehoord blijven.
Bij mijn laatste bezoek had men ondanks mijn tegenkantingen toch weer eten bereidt.
Niemand moest het me vertellen, ik wist dat mijn lichaam boekdelen sprak. Ik was echt verontwaardigd.
Eerst wat achtergrond informatie.
De vrouwen die les volgen hadden ons vorige week uitgenodigd voor een huisbezoek. Wij hadden net een bezoek afgerond welke een erg diepe indruk op me had achtergelaten. Deze gezinnen leven in krotten opgebouwd uit afval of bamboe. De woningen zijn geplaatst boven kwasi vuilnisbelten met amper proper drinkwater. Paalwoningen boven een vervuilde stinkende vijver.
Hier betalen ze ongeveer 1400 taka huur voor aan de grondeigenaar.
De warmte en vochtigheid was voor mij nauwelijks te verdragen.
Hun glimlach onthult de trots waarmee ze een bezoeker ontvangen. Zachtjes word aangedrongen of ik nog een tweede koekje neem.
Zonder aarzelen beantwoorden ze alle vragen.
Bij het afscheid vragen ze om ooit terug te keren en hen niet te vergeten.
Insjallah! Heb ik geleerd te zeggen op elke belofte waarvan ik niet zeker weet of ik ze kan houden.
Nee, nee, ik heb genoeg had ik al meermaals gezegd. Voor mij op tafel stonden twee verschillende vleesbereidingen, twee visbereidingen, noodles en rijst. Een flesje water, een 2-liter fles 7-up en de thee was in aantocht.
Nog wat vis? Nog wat rijst? Is het lekker? Heb je genoeg?
Zeven toeschouwers stonden opgewonden rond de tafel terwijl ik ongewild alleen moest eten en praten tegelijk.
Zijn jullie ooit al eens naar de zoo geweest? Vroeg ik.
Wat gefesel in het Bangla en een eerlijk antwoord later wist ik wie er wel en niet onder zoobezoeker te catalogiseren was.
Terug in het kantoor kreeg ik van Mohammad Kairul Alam (meneer de voorzitter) te horen dat hij niet te spreken was over mijn houding tegenover hun gastvrijheid.
Waarom wil jij ons eten niet?
Ik herinner me nog duidelijk dat enkele gezichtsspieren oncontroleerbaar begonnen te bewegen. Daarna ben ik de controle over mijn beheersing even verloren.
Met mijn rechterhand hevig gesticulerend voor mij in de lucht is er alles wat er op mijn hart lag in een rotvaart uitgekomen.
Vooral mijn frustratie dat zij mijn argumenten telkens in de wind sloegen.
Hoe kun je zo eten nadat je net mensen heb bezocht die bijna creperen van armoede!
Het werd stil, gekonkelfoes in het Bangla.
Droogjes werd me meegedeeld dat ze in het vervolg simpel eten zullen geven.
Alsof er niets gebeurt was zaten we enkele minuten later terug te praten en lachen.
Dit vind ik zo geweldig aan Bengalen. Ze ruziën ongegeneerd en het leven gaat ongestoord verder.
Ik verzeker hen dat ik mijn belofte om volgend jaar enkele dagen per week te helpen zal houden.
Het vorige was een kort relaas van vijf weken Dhaka, Bangladesh.
Groeten
Fried
Stortingen voor het Dhaka Project zijn nog steeds welkom.
Meer info: http://www.thedhakaproject.org/
Ik zeg niet dat ze niet stelen of hun voordeel proberen te halen.
Ik heb veel van mijn vrije tijd doorgebracht met deze mensen en kan hier in principe een apart verslag van schrijven.
Na de lessen werd er nog een cursus Engels georganiseerd voor volwassenen.
De leeftijd varieerde van 20 tot 53 jaar.
Dit zijn mannen en vrouwen die voor het project werken of mensen uit de omgeving die nog iets willen bijleren.
Het was een speciale belevenis. Vooral de vlijt van de oudere studenten was vertederend. Hoewel enkelen soms zaten te knikkebollen na een zware dagtaak.
Als oefening moesten zij hun favoriete herinnering vertellen. Op het einde van de les vertelde ik dan een korte herinnering van mij. Ik moest traag vertellen zodat zij me beter zouden kunnen begrijpen.
Erg nerveus in simpel Bengaals Engels werden er ongelooflijke verhalen vertelt.
Eén man vertelde over zijn droom om als kind ooit met de trein te mogen reizen.
Daar was dan die dag, hij was 9 jaar, dat hij met de trein mocht vertrekken.
Wat een korte rit heen en terug moet zijn werd een belevenis van 3 dagen op een lokale trein zonder eten. Wat precies verkeerd liep was onduidelijk maar hij miste telkens het station. Totaal in paniek verstopte hij zich onder een zetel. Een treinconducteur vond hem en gelukkig strafte hij hem niet maar hielp hem afstappen aan het juiste station.
Donderdag en vrijdag waren mijn vrije dagen. Op donderdag trok ik er op uit met de fiets.
Het landschap kort bij Dhaka was erg gevarieerd. Een massa textielfabrieken die ongezuiverd afvalwater lozen in de akkers rondom.
Een stroom blauw afvalwater is kilometers ver te volgen tot bij de fabriek. Hier hangt een verroest bord met de melding dat er een waterzuiveringplant in aanbouw is.
Alle menselijke activiteiten gaan gewoon door rond deze afvalstroom alsof er niets aan de hand is. Akkers worden verbouwd mensen leven haast in de smurrie.
Dieper in het platteland ben je getuige van idyllische taferelen omringt door prachtige bomen en struiken. Het enige geluid dat je hoort is dat van vogels en in de verte een motor van een irrigatiepomp.
Het pad verdwijnt en ik wandel met de fiets in de hand verder, ploeter af en op de rivierberm waad door ondiep water. Praat met verbouwereerde mensen die me bekijken alsof ik een ruimtewezen ben.
Een bootje brengt me naar het vervolg van de weg. We drijven langs de overblijfselen van wat ooit een brug in aanbouw was. Volgens de regels van de kunst trekken vrouwen hun sari over het hoofd als ik ze benader.
Hangjongeren komen stoer hun Engels testen of beginnen zenuwachtig te lachen.
Mensen zijn hun erf aan het reinigen, de reuk van eten stimuleert mij eetlust. Verlangend kijk ik rond of er iets te eten valt.
Het uitstapje verandert echter in een lijdensweg. De zon straalt meedogenloos haar laatste zomerhitte op me af. Liters vocht werk ik naar binnen maar deze vinden hun weg snel terug naar buiten. Ik lijk wel lek en de weg terug is nog ver.
Alle schaduw is nu welkom en ik vervloek het feit dat ik mijn pet vergeten ben.
Ik probeer positief te blijven maar mijn lichaam dat met mijn hoofd op kop meer dan vuurrood is, spreekt boekdelen.
Eens terug in Gawair kijken de mensen bezorgt. Een witte buitenlander vindt men al een curiosum maar een rode buitenlander dat is buiten categorie.
De volgende dag kreeg ik verontruste vragen en leedvermaak te verwerken.
Jij was gisteren rood, vertel!
Je denkt dan dat zal hij nooit meer doen maar de volgende week was ik weer mijn pet vergeten. Gelukkig was ik al beter aangepast en was de zon wat vriendelijker. Als aandenken was er toch een milde zonnesteek die mij enkele dagen vergezelde en me er aan deed herinneren in het vervolg toch wat beter bij de les te blijven.
Naast het Dhaka Project bracht ik ook wat tijd door bij de volgende organisatie : “Nari o Shisu Kallyan foundation”. (Vrouw en kinderwelzijn)
Deze organisatie houdt zich bezig met verdrukte vrouwen en kinderen die meestal als huisslaven werken.
In de eerste plaats help ik bij het aanleren van Engels.
Dit project bevindt zich in Nawbabganj diep in de oude binnenstad.
Van 4 tot 5 in de namiddag word er les gegeven 3 dagen per week.
Het kost me één uur heen en 2,5 uur terug in de avondspits. Uiteindelijk gebruik ik maar een kwartier van dat uur om les te geven.
De heenrit is meestal rechtstaand. Als je dan kan inbeelden hoe verschrikkelijk het verkeer is. Een uur balanceren opeengepakt tussen andere mensen waar ik met kop en schouders bovenuit steek.
Ik heb me wel eens afgevraagd wat het nut is.
Maar eens ik de poort naar het binnenhof opende wist ik weer waarom ik die moeilijke reis telkens weer ondernam.
Toch was zich hier onderhuids een cultuurschok aan het ontwikkelen. De Bengaalse cultuur blinkt uit in gastvrijheid. Als gast wordt je in de watten gelegd en alles wordt voor je betaald. De acceptatie van deze gastvrijheid wordt aanzien als blijk van respect.
Maar er zijn grenzen zowel fysiek als mentaal.
Telkens ik te gast was werd ik overladen met eten, drank en zoetigheid. Bij mijn eerste bezoek had ik beleefd maar onder lichte dwang wat gegeten en gedronken.
Tijdens de weg terug was ik gedurende de ganse rit misselijk met een opgeblazen gevoel in mijn buik. Opgewonden door deze lichamelijke ongemakken dacht ik “dit is de laatste keer geweest, die vettige vreet”.
Meteen had ik hen ook duidelijk gemaakt dat ze die moeite voor mij niet moesten doen.
Ik voelde onmiddellijk dat men mijn woorden niet geloofde, dat ik dit zei uit beleefdheid.
Daarom maakte ik duidelijk dat ik om 13.30h mijn lunch eet in het Dhaka Project. Dat ik daarom 3 uur later geen honger heb en dat ik de afspraken bij het Dhaka Project niet wens te veranderen.
Week na week werden mijn woorden genegeerd en ik werd telkens meer en meer ongeduldig.
Hint na hint vuurde ik af maar ondertussen heb ik geleerd dat subtiele en grove hints in Bangladesh ongehoord blijven.
Bij mijn laatste bezoek had men ondanks mijn tegenkantingen toch weer eten bereidt.
Niemand moest het me vertellen, ik wist dat mijn lichaam boekdelen sprak. Ik was echt verontwaardigd.
Eerst wat achtergrond informatie.
De vrouwen die les volgen hadden ons vorige week uitgenodigd voor een huisbezoek. Wij hadden net een bezoek afgerond welke een erg diepe indruk op me had achtergelaten. Deze gezinnen leven in krotten opgebouwd uit afval of bamboe. De woningen zijn geplaatst boven kwasi vuilnisbelten met amper proper drinkwater. Paalwoningen boven een vervuilde stinkende vijver.
Hier betalen ze ongeveer 1400 taka huur voor aan de grondeigenaar.
De warmte en vochtigheid was voor mij nauwelijks te verdragen.
Hun glimlach onthult de trots waarmee ze een bezoeker ontvangen. Zachtjes word aangedrongen of ik nog een tweede koekje neem.
Zonder aarzelen beantwoorden ze alle vragen.
Bij het afscheid vragen ze om ooit terug te keren en hen niet te vergeten.
Insjallah! Heb ik geleerd te zeggen op elke belofte waarvan ik niet zeker weet of ik ze kan houden.
Nee, nee, ik heb genoeg had ik al meermaals gezegd. Voor mij op tafel stonden twee verschillende vleesbereidingen, twee visbereidingen, noodles en rijst. Een flesje water, een 2-liter fles 7-up en de thee was in aantocht.
Nog wat vis? Nog wat rijst? Is het lekker? Heb je genoeg?
Zeven toeschouwers stonden opgewonden rond de tafel terwijl ik ongewild alleen moest eten en praten tegelijk.
Zijn jullie ooit al eens naar de zoo geweest? Vroeg ik.
Wat gefesel in het Bangla en een eerlijk antwoord later wist ik wie er wel en niet onder zoobezoeker te catalogiseren was.
Terug in het kantoor kreeg ik van Mohammad Kairul Alam (meneer de voorzitter) te horen dat hij niet te spreken was over mijn houding tegenover hun gastvrijheid.
Waarom wil jij ons eten niet?
Ik herinner me nog duidelijk dat enkele gezichtsspieren oncontroleerbaar begonnen te bewegen. Daarna ben ik de controle over mijn beheersing even verloren.
Met mijn rechterhand hevig gesticulerend voor mij in de lucht is er alles wat er op mijn hart lag in een rotvaart uitgekomen.
Vooral mijn frustratie dat zij mijn argumenten telkens in de wind sloegen.
Hoe kun je zo eten nadat je net mensen heb bezocht die bijna creperen van armoede!
Het werd stil, gekonkelfoes in het Bangla.
Droogjes werd me meegedeeld dat ze in het vervolg simpel eten zullen geven.
Alsof er niets gebeurt was zaten we enkele minuten later terug te praten en lachen.
Dit vind ik zo geweldig aan Bengalen. Ze ruziën ongegeneerd en het leven gaat ongestoord verder.
Ik verzeker hen dat ik mijn belofte om volgend jaar enkele dagen per week te helpen zal houden.
Het vorige was een kort relaas van vijf weken Dhaka, Bangladesh.
Groeten
Fried
Stortingen voor het Dhaka Project zijn nog steeds welkom.
Meer info: http://www.thedhakaproject.org/
